De wet van versnellende achterstand

Bas Spekreijse Huikeshoven webColumn Bas Spekreijse, directeur Huikeshoven B.V.

Als we afgaan op de berichten in de media, dan worden grootse plannen ten aanzien van verduurzaming in de industrie de komende jaren omgezet in daden. Als eigenaar van internationaal opererende bedrijven in elektrische verwarming (Huikeshoven in IndustriĆ«le Elektrowarmte en Jowitherm/Etherma voor verwarming van woningen en utiliteit) heb ik een aardig overzicht van de verschillende ontwikkelingen in landen en branches.

Zo verbaas ik me er al jaren over dat waar we ons heel druk maken over het terugdringen van het energieverbruik van consumenten en woningen, dit in de industrie en ook bij bedrijfsgebouwen een veel minder grote rol heeft (had?). Ook is het interessant om te zien hoe bijvoorbeeld in een land als Duitsland de transitie van de energievoorziening zich al zo veel verder heeft ontwikkeld dan in Nederland.

Moeten we dan trots zijn als er eindelijk grote windparken in de Noordzee gebouwd gaan worden, of past hier een vorm van schaamte dat we achteraan hobbelen? Ik ben er een voorstander van om als land te investeren in innovatie, niet per se over de volle breedte, maar wel om ergens echt goed in te zijn. Dat brengt economische voorsprong en voorspoed.

Maar misschien is het ook een voordeel om niet haantje de voorste zijn. We kunnen leren van de fouten die gemaakt zijn in andere landen. En profiteren van de investeringen die met subsidiegelden uit andere landen gedaan zijn. Zo zijn de windparken in de Noordzee concurrerend zonder subsidie en kunnen wij direct oplossingen als Power-to-Heat inzetten om schommelingen in het net op te vangen. De achterstand mag misschien groot zijn, de inhaalslag kan snel gemaakt worden. Nederland profiteert dan van de modernste en innovatiefste technieken tegen de beste prijs. Wat onze industrie de mogelijkheid biedt voorop te lopen. Zie hier de wet van de versnellende achterstand.

Of zal de versnellende achterstand toch de verkeerde kant op werken? En kunnen we beter te maken hebben met de remmende voorsprong? Van alle verwachtingsvolle plannen zullen er zeker veel worden uitgevoerd de komende jaren. Maar dan nog zullen we niet bepaald in de top van meest duurzame landen staan. De ontwikkelingen gaan snel en gaan nog veel jaren door. Als Nederland zich blijft opstellen als volger, zal de achterstand zeker niet kleiner worden. We zullen dan niet zelf kennis ontwikkelen en nieuwe technieken combineren. We zullen geen nieuwe branches opzetten en nieuwe productiefaciliteiten inrichten.

We kunnen ook als flexibele en internationaal georiĆ«nteerde economie inspelen op de veranderingen. Zoals gezegd, er is nog een lange weg te gaan. Met de juiste keuzes kunnen we de duurzame top halen. Het zou mooi zijn te kunnen zeggen dat wij de meest schone en duurzame industrie van Europa hebben. Of dat wij een actieve rol spelen in ontwikkelingen in de circulaire economie. Dan kunnen we ons onderscheiden en het verschil maken. Alle plannen zijn mooi, nu graag versnellen!